नवी दिल्ली | 25 सप्टेंबर 2026 | दर्शक न्यूज

मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत काँग्रेसने शुक्रवारी देशभरात आंदोलनाची हाक दिली. दिल्ली, बिहार, आसाम, चंदीगड, मणिपूर, पश्चिम बंगाल, उत्तर प्रदेश, जम्मू-काश्मीर, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश आणि तेलंगणासह विविध राज्यांमध्ये काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयांकडे मोर्चे काढले. काही ठिकाणी पोलिसांनी आंदोलकांना रोखण्यासाठी बॅरिकेडिंग केले, तर बिहार आणि चंदीगडमध्ये पाण्याचे फवारे वापरण्यात आल्याचे वृत्त आहे.

Image

Image

Image

Image

Image

Image

🔥 SIR वरून वाद; काँग्रेसचा थेट निवडणूक आयोगावर निशाणा

या आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी Special Intensive Revision (SIR) अर्थात मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनाचा मुद्दा आहे.

‘द इंडियन एक्स्प्रेस’च्या 23 सप्टेंबरच्या तपासणी अहवालानुसार, निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंह संधू आणि विवेक जोशी यांनी मागील सुमारे 10 महिन्यांत आयोगाच्या काही निर्णयांवर किमान 14 वेळा लेखी आक्षेप नोंदवल्याचा दावा करण्यात आला आहे. हे आक्षेप मतदारांची नावे समाविष्ट करणे, वगळणे, मतदार यादीच्या डेटाबेसचा प्रवेश आणि SIR प्रक्रियेशी संबंधित बाबींवर असल्याचे वृत्त आहे. 

या वृत्तानंतर काँग्रेसने ज्ञानेश कुमार यांच्या भूमिकेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आणि त्यांच्या राजीनाम्याची मागणी अधिक तीव्र केली.

⚖️ मात्र निवडणूक आयोगाची भूमिका काय?

या आरोपांवर निवडणूक आयोगाने वेगळी भूमिका मांडली आहे. आयोगाच्या म्हणण्यानुसार, संस्थेतील वेगवेगळी मते आणि निरीक्षणे ही निर्णयप्रक्रियेचा सामान्य भाग आहेत. आयोगाने SIR संदर्भातील निर्णय पूर्ण आयोगाच्या एकमताने झाले असल्याचे सांगितले असून, त्याच्या डिजिटल प्रणाली कठोर सुरक्षा प्रोटोकॉलखाली चालतात आणि सर्व कृती कायद्यानुसार असल्याचे स्पष्ट केले आहे.

म्हणजेच, या संपूर्ण प्रकरणात काँग्रेसचे आरोप आणि निवडणूक आयोगाचे स्पष्टीकरण अशी दोन वेगवेगळी मते समोर आली आहेत.


🚨 दिल्लीत आंदोलन; कार्यकर्त्यांकडून राजीनाम्याची मागणी

दिल्लीमध्ये इंडियन यूथ काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे मोर्चा काढण्याचा प्रयत्न केला. आंदोलकांनी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करणारे पोस्टर आणि बॅनर हातात घेतले होते.

काही आंदोलकांनी ज्ञानेश कुमार यांचा मुखवटा घालून तसेच हातात साखळ्या असल्याचे प्रतीकात्मक आंदोलनही केले. पोलिसांनी आंदोलकांना रोखण्यासाठी मोठा बंदोबस्त तैनात केला होता. (Courtesy NDTV)

Image

Image

Image

Image

Image

💦 बिहारमध्ये पोलिसांकडून पाण्याचे फवारे

पाटणा येथे काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे मोर्चा काढला. आंदोलकांना पुढे जाण्यापासून रोखण्यासाठी पोलिसांनी बॅरिकेड्स लावले होते.

आंदोलकांनी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केल्यानंतर पोलिसांनी पाण्याचे फवारे वापरून जमावाला रोखले, अशी माहिती PTIच्या वृत्तावर आधारित अहवालांमध्ये देण्यात आली आहे. काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत घोषणाबाजी केली. (Courtesy The Economic Times)

Image

Image

Image

🗣️ आसाममध्ये गौरव गोगोई यांना ताब्यात

आसाममध्येही काँग्रेसने आंदोलन केले. गुवाहाटी येथे काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या कथित अनियमिततेविरोधात आणि ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात निदर्शने केली.

आंदोलनादरम्यान आसाम काँग्रेसचे प्रमुख गौरव गोगोई आणि अन्य काही नेत्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतल्याचे वृत्त आहे. काँग्रेसने ज्ञानेश कुमार यांच्या पदावरून हटवण्याची आणि त्यांच्या कार्यकाळातील मतदार यादीतील बदलांची स्वतंत्र चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. Image

Image

Image

📋 काँग्रेसच्या प्रमुख मागण्या काय?

काँग्रेसने या आंदोलनातून मुख्यतः पुढील मागण्या मांडल्या आहेत:

  • 🔴 ज्ञानेश कुमार यांनी पदाचा राजीनामा द्यावा

  • 🔴 त्यांच्या विरोधात कारवाईची मागणी

  • 🔴 त्यांच्या कार्यकाळातील मतदार यादीतील बदलांची स्वतंत्र आणि व्यापक समीक्षा करावी

  • 🔴 SIR प्रक्रियेतील निर्णय आणि मतदार यादीतील बदलांची चौकशी करावी

  • 🔴 निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि मतदारांच्या हक्कांबाबत स्पष्टता द्यावी

काँग्रेसने 25 सप्टेंबरच्या राज्यस्तरीय आंदोलनानंतर 28 सप्टेंबर रोजी जिल्हा काँग्रेस समित्यांनी जिल्हाधिकारी कार्यालयांवर मोर्चे काढण्याची घोषणा केली आहे.

🔎 नेमका वाद कुठून सुरू झाला?

SIR प्रक्रियेबाबत निवडणूक आयोगातील अंतर्गत मतभेदांच्या वृत्तामुळे हा वाद अधिक तीव्र झाला आहे.

‘इंडियन एक्स्प्रेस’च्या अहवालानुसार, दोन निवडणूक आयुक्तांनी मतदार नोंदणीसाठीच्या Form 6 मधील बदल, मतदार यादीच्या डिजिटल डेटाबेसच्या प्रवेशाबाबतचे प्रश्न, पश्चिम बंगालमधील काही अपील आणि गोव्यातील मतदार यादीतील सॉफ्टवेअरशी संबंधित बाबींवर आक्षेप नोंदवल्याचे सांगण्यात आले आहे. 

याच पार्श्वभूमीवर सर्वोच्च न्यायालयानेही दिल्लीतील SIR प्रक्रियेदरम्यान ‘logical discrepancy’ या वर्गवारीत नोटिसा देण्याच्या आधाराबाबत निवडणूक आयोगाकडून स्पष्टीकरण मागितल्याचे वृत्त आहे. 

🏛️ निवडणूक आयोग म्हणतो...

निवडणूक आयोगाने मात्र माध्यमांतील काही निवडक अंतर्गत नोंदींच्या आधारे संपूर्ण संस्थेच्या निर्णयप्रक्रियेचे चित्र मांडले जात असल्याचे म्हटले आहे. आयोगाच्या म्हणण्यानुसार मागील वर्षभरातील महत्त्वाचे निर्णय पूर्ण आयोगाच्या एकमताने झाले आहेत आणि डिजिटल प्रणालीमध्ये अनधिकृत फेरफार रोखण्यासाठी सुरक्षा व्यवस्था लागू आहे. 

🌐 दिल्लीपासून गुवाहाटीपर्यंत आंदोलन

शुक्रवारच्या आंदोलनामुळे निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवरून सुरू असलेला राजकीय वाद आता रस्त्यावरच्या आंदोलनापर्यंत पोहोचला आहे. विविध राज्यांमध्ये काँग्रेस कार्यकर्त्यांनी स्थानिक पातळीवर निदर्शने केली असून, काही ठिकाणी पोलिसांशी आंदोलकांचा सामना झाला.

या पार्श्वभूमीवर पुढील काही दिवसांत SIR, मतदार यादीतील बदल आणि निवडणूक आयोगातील कथित मतभेद हे राष्ट्रीय राजकारणातील महत्त्वाचे मुद्दे राहण्याची शक्यता आहे. मात्र, या प्रकरणातील आरोप, आयोगाचे स्पष्टीकरण आणि न्यायालयीन प्रक्रिया यांचा स्वतंत्रपणे विचार करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. (Courtesy Telegraph India)


📰 दर्शक न्यूज | सत्याचा दर्पण